Związki zawodowe

Posted on 24 lipca 2015
Związki zawodowe

Równolegle z powstawaniem wielkich korporacji przemysłowych, handlowych czy bankowych rozwijały się w Kanadzie związki zawodowe, zwłaszcza od lat siedemdziesiątych XIX w. Ich ideę przynieśli do Kanady brytyjscy rzemieślnicy i robotnicy, zwłaszcza drukarze, którzy założyli związek zawodowy jeszcze w 1827 r. W 1872 r. drukarze Toronta zorganizowali strajk na rzecz 9-godzinnego dnia pracy. Właściciele wielkiego dziennika „Globe” doprowadzili wówczas do aresztowania strajkujących pod zarzutem działalności przestępczej. Pod wpływem premiera Mac-donalda został wówczas wydany akt legalizujący strajki i dający związkom zawodowym status prawny. W 1886 r. powstał w Kanadzie Kongres Związków Zawodowych, opierający się na wzorach brytyjskich oraz wpływach amerykańskiego ruchu robotniczego. Sytuacja ogólnoświatowa, która zdynamizowała rozwój gospodarczy Kanady na przełomie XIX i XX w., oddziałała również i na jej położenie polityczne. Koniunktura ekonomiczna tego okresu, po kryzysie ostatniej ćwierci XIX w., wywołała wzrost rywalizacji międzynarodowej i przechodzenie kapitalizmu do nowego, monopolistycznego stadium, do imperializmu. Państwa europejskie oraz Stany Zjednoczone, a później i Japonia, rozpoczęły gorączkową walkę o podział świata, zajmowały tereny jeszcze wolne, podbijały kraje słabe i niezdolne do obrony, w poszukiwaniu źródeł surowców, rynków zbytu, terenów wywozu kapitałów i strategicznych miejsc na bazy wojskowe.

Zasiedlenie zachodu

Posted on 24 lipca 2015
Zasiedlenie zachodu

Szczególnie duże znaczenie miała ówczesna sprawa zasiedlenia wielkich i pustych obszarów na Zachodzie. Główne podstawy tej akcji zostały nakreślone jeszcze w okresie rządów gabine’tu konserwatywnego Macdonalda, dopiero teraz jednak powstały warunki do rozwinięcia osadnictwa na preriach na większą skalę. Dużą rolę w tej dziedzinie rozwinął Clifford Sifton (1861 — 1929). minister spraw wewnętrznych gabinetu Lauriera w latach 1896—1905, związany z wielkim kapitałem kanadyjskim. W dążeniu do przyciągnięcia osadników do prowincji zachodnich rozwinął szeroką akcję propagandową i werbunkową w Stanach Zjednoczonych i Europie, wysyłał tam kanadyjskich agentów imigracyjnych, organizował pokazowe wycieczki kolejowe dla grup rolników oraz dziennikarzy amerykańskich i kanadyjskich w celu rozpropagowania idei kolonizacji Zachodu. Cała ta akcja trafiła na podatny grunt i sprzyjające okoliczności. Minęły już czasy, kiedy poszukiwaczy ziemi przyciągały głównie Stany Zjednoczone. Tam, jak była już o tym mowa, podział wolnej ziemi został zasadniczo zakończony i zmniejszyły się znacznie możliwości penetracji na Zachodzie. Osadnicy amerykańscy zaczęli w tych warunkach napływać pod koniec XIX w. na prerie kanadyjskie. Zaroiło się od przedsiębiorców sprzedających ziemię na preriach, także kolej kanadyjska odsprzedawała wspomniane 640-akrowe działki, które otrzymała od rządu federalnego w celu pokrycia kosztów budowy Canadian Pacific Railway.

Wzrost liczby ludności

Posted on 24 lipca 2015
Wzrost liczby ludności

Na przełomie XIX i XX w. ludność Kanady wzrosła z 4,8 min w 1891 r. do 8 min na początku I wojny światowej. W tym samym okresie dane dla rolniczej Maniłoby wykazują wzrost z 152 tyś. do 554 tyś., a dla Brytyjskiej Kolumbii odpowiednio z 98 tyś. do 456 tyś. Pozostałe części pustych dotąd niemal obszarów Zachodniej Kanady, z których powstaną w 1905 r. dwie nowe prowincje: Alberta i Saskatchewan, liczyły w 1891 r. poniżej 100 tyś. ludności, a na początku I wojny światowej już ponad l min, stając się coraz ważniejszymi producentami zboża. Wzrost kolonizacji na Zachodzie miał ważny i stymulujący wpływ na całą gospodarkę kraju. Powstanie nowych rynków i kolonizacja prerii ożywiły handel i przemysł, rozwinęły kolej, zaczęły przyciągać kapitał brytyjski i amerykański. Ocenia się inwestycje kapitału angielskiego w Kanadzie dla lat 1900—1913 na blisko 2 mld dolarów, kapitału amerykańskiego na 630 min dolarów. Największy wszakże udział w rozwoju kraju tego okresu miał kapitał kanadyjski, prywatny i rządowy, chociaż obecność obcych inwestycji bardzo poważnie aktywizowała życie gospodarcze Kanady na przełomie XIX i XX w. W latach 1891 — 1916 wartość produkcji przemysłowej i rolniczej Kanady wzrosła czterokrotnie, rozwijało się też szybko górnictwo.

Wojna domowa

Posted on 24 lipca 2015
Wojna domowa

Dały znać o sobie antagonizmy pomiędzy brytyjskimi i francuskimi Kanadyjczykami. Ich tłem była m. in. kwestia szkolna i ograniczenia stosowane wobec szkół francuskich w Ontario, zagadnienia wyznaniowe i spory protestancko-katolickie, towarzyszące zwykle antagonizmom anglo-francuskim w Kanadzie. Również i w organizacji oraz rekrutacji armii kanadyjskiej, walczącej na frontach I wojny światowej, wystąpiły rozdźwięki pomiędzy kanadyjskimi Brytyjczykami i Francuzami. Od początku wojny więcej entuzjazmu do akcji ochotniczych zaciągów okazywali brytyjscy Kanadyjczycy. Stanowili oni ponad połowę ekspedycyjnego korpusu wysłanego na front niemiecki. Niezadowolenie żołnierzy kanadyjskich francuskiego pochodzenia budziła przewaga oficerów brytyjskich, używanie języka angielskiego również w trakcie szkolenia rekrutów francuskich, brak odrębnych oddziałów złożonych z Kanadyjczyków mówiących po francusku. Przykładem dużej niezręczności było mianowanie angielskiego protestanta do przeprowadzenia poboru ochotników w katolickim Quebecu, Wszystkie te okoliczności sprawiły, że Quebec dał stosunkowo mniejszą liczbę ochotników niż prowincje mające większość ludności pochodzenia anglosaskiego. Dało to powód do krytyki, pogłębienia niechęci i wzajemnych oskarżeń, co prowadziło do dalszego pogłębienia rozłamu między obu głównymi grupami ludnościowymi Kanady. W 1916 r. przywódca nacjonalistów francuskich otwarcie potępił wojnę, a w szeregu miast Quebecu wybuchły zamieszki skierowane przeciwko dalszej rekrutacji do wojska.

Udział Kanady w wojnie

Posted on 24 lipca 2015
Udział Kanady w wojnie

Udział Kanady w I wojnie światowej w charakterze niezależnego członka Imperium Brytyjskiego stanowił wyraz ewolucji tego kraju w kierunku uzyskania bardziej samodzielnej pozycji politycznej. Przyspieszył w pewnym sensie proces przechodzenia dawnej kolonii angielskiej na szczebel państwa dosyć luźno związanego z Imperium. Jeszcze w wojnie burskiej wojska kanadyjskie znajdowały się pod dowództwem oficerów angielskich i były opłacane przez Londyn. W I wojnie światowej stanowiły już odrębny korpus stojący pod rozkazami oficerów kanadyjskich. Głównodowodzącymi korpusu byli generałowie kanadyjscy Julian Byng (1862-1935) i Arthur Currie (od 1917 r.). Oczywiście Korpus Kanadyjski wchodził w skład większych jednostek brytyjskich i walczył w ramach szerszych planów strategicznych dowództwa brytyjskiego. Premier Borden zabiegał o przyznanie sztabowi kanadyjskiemu większego udziału w pracy sztabu brytyjskiego i dopiero w 1916 r., w sytuacji rosnących trudności Wielkiej Brytanii, uzyskał pewne w tej mierze ustępstwa. W nowo powstałym wówczas imperialnym gabinecie wojennym Wielkiej Brytanii mieli też zasiadać premierzy Dominium, uzyskując w ten sposób wpływ na podejmowanie najważniejszych decyzji interesujących całe Imperium Brytyjskie.